Bác Sĩ Vườn

← Danh sách thiên địch

Bọ đuôi kìm (bọ cánh da)

Chelisoches spp., họ Forficulidae (Dermaptera) · Nhóm: Ăn thịt

Nhận biết các giai đoạn

Trưởng thành: bọ dài 15–20 mm, nâu đen bóng, cuối bụng có 2 KÌM cong như càng cua (đực cong hơn cái) — không thể nhầm. Ban ngày trốn dưới đá, gốc cây, trong bẹ lá/bắp; ban đêm leo cây săn mồi. Bọ mẹ CHĂM CON non (hiếm trong côn trùng) — ổ bọ con dưới vật che phủ là bình thường, đừng phá.

Con mồi / ký chủ

Kìm dùng tự vệ chứ không hại người (kẹp nhẹ). Ăn: trứng và sâu non của sâu đục thân/côn trùng trong bẹ lá, rệp, trứng ốc, sâu non rơi xuống đất; ở châu Á Chelisoches morio nổi tiếng ăn trứng/sâu non sâu đục thân và côn trùng hại dừa — ánh xạ: trứng sâu đục thân lúa (cong-nghiep); sâu non trong bẹ lá

Cây môi trường giữ thiên địch

Lúa, ngô, vườn cây, nơi có vật che phủ ẩm

Cách bảo vệ

Thuốc hạt/thuốc đất phổ rộng và đốt dọn mặt đất giết chúng; giữ vật che phủ (đá, ván, đống lá) góc vườn làm nơi trú ngày; chúng là loài săn đêm nên phun thuốc ban ngày ít trúng nhưng dư lượng đêm vẫn hại

Phân biệt dễ nhầm

Đừng vì cái kìm mà sợ: bọ đuôi kìm không chui tai người (đó là giai thoại), không cắn phá cây trồng. Ấu trùng trắng mềm trong đất dễ nhầm ấu trùng sâu hại — phân biệt bằng 2 kìm nhỏ đã thấy từ tuổi nhỏ

Ảnh đối chiếu

Bọ đuôi kìm (bọ cánh da)

Wikimedia Commons: "Black earwig (Dermaptera) from Hawaii (8379166599).jpg" — CC BY-SA 2.0 — tác giả: gbohne from Berlin, Germany — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Black_earwig_(Dermaptera)_from_Hawaii_(8379166599).jpg | Lưu ý: ảnh bọ đuôi kìm đen Chelisoches (chụp tại Hawaii) — đúng chi Chelisoches trong bản ghi.

Nguồn: Tài liệu Dermaptera châu Á (Chelisoches morio — thiên địch trong hệ dừa/lúa Philippines); chuẩn phân loại Forficulidae

Thông tin tham khảo từ dữ liệu đã kiểm chứng — không thay thế chẩn đoán tại vườn.