Thiên địch — bạn của nhà vườn (37 loài)
Nhận diện đúng thiên địch để không phun nhầm, và biết cách giữ chúng lại trong vườn. Mỗi loài có ảnh, con mồi và cây môi trường.
Bọ xít hoa (bọ xít bắt mồi Orius)
Orius sauteri, Orius spp. (Hemiptera: Anthocoridae) · Nhóm: Bọ xít ăn thịt
Chuyên ăn bọ trĩ (cả trưởng thành và ấu trùng), rệp, nhện đỏ, trứng sâu bướm nhỏ. BẰNG CHỨNG VN: thả Orius sauteri trên ruộng dưa chuột tại Văn Đức (Gia Lâm, Hà...
Bọ xít mù xanh
Cyrtorhinus lividipennis (Hemiptera: Miridae) · Nhóm: Bọ xít ăn thịt
Chuyên ăn TRỨNG rầy nâu và rầy xanh nằm trong bẹ lá lúa (moi trứng ra ăn), ăn cả rầy non tuổi 1 — được IRRI đánh giá là kẻ ăn trứng rầy quan trọng nhất châu Á —...
Bọ xít sát thủ
Sycanus spp., Rhynocoris spp. (Hemiptera: Reduviidae) · Nhóm: Bọ xít ăn thịt
Ăn sâu non bướm các cỡ, bọ cánh cứng nhỏ, châu chấu non — được dùng trong phòng trừ sinh học sâu hại dừa/cọ dầu và cây lâm nghiệp ở Đông Nam Á; trong vườn: xử l...
Bọ xít ăn thịt lớn
Eocanthecona furcellata (Hemiptera: Pentatomidae, phân họ Asopinae) · Nhóm: Bọ xít ăn thịt
Ăn sâu non bướm cỡ lớn: sâu khoang, sâu xanh, sâu xanh da láng, sâu keo — cả những con sâu đã lớn mà ong ký sinh không xử lý được — ánh xạ: rau-muong-sau-khoang...
Bọ xít đen ăn thịt
Andrallus spinidens (Hemiptera: Pentatomidae, Asopinae) · Nhóm: Bọ xít ăn thịt
Ăn sâu non sâu cuốn lá lúa, sâu keo, sâu xanh, sâu khoang — ánh xạ: nhóm sâu hại lúa (cong-nghiep); sâu khoang (cu-la)...
Bọ rùa ăn nấm phấn trắng
Illeis koebelei (Coleoptera: Coccinellidae, tông Psylloborini) · Nhóm: Bọ ăn nấm (thiên địch của bệnh)
Không ăn sâu — nó ăn NẤM phấn trắng Erysiphales — ánh xạ trực tiếp các bản ghi bệnh phấn trắng: bi-ngoi-phan-trang (Bí ngòi), dua-leo-phan-trang (Dưa leo), dau-...
Bọ chân chạy (bọ cánh cứng ăn thịt mặt đất)
Ophionea nigrofasciata; Chlaenius spp. (Coleoptera: Carabidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt
Ăn rầy (khi rầy rơi xuống mặt đất/gốc), sâu cuốn lá, sâu non và NHỘNG sâu bướm trong đất, trứng ốc, sâu xám — ánh xạ: nhóm sâu lúa (cong-nghiep); sâu khoang, sâ...
Bọ rùa 6 chấm
Menochilus sexmaculatus (đồng danh: Cheilomenes sexmaculata) (Coleoptera: Coccinellidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt
Chuyên ăn rệp muội, rệp bông, rệp sáp non, bọ trĩ và trứng sâu — ánh xạ: dau-bap-rep-bong (Rệp bông đậu bắp), các bản ghi virus do rệp truyền (Ớt chuông virus, ...
Bọ rùa lớn châu Á
Harmonia axyridis (Coleoptera: Coccinellidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt
Ăn rệp các loại, bọ trĩ, rệp sáp non, trứng và sâu non nhỏ — ánh xạ: dau-bap-rep-bong; rệp truyền virus trên ớt/cà chua/cải...
Bọ rùa ăn nhện đỏ
Stethorus spp. (S. punctillum, S. gilvifrons) (Coleoptera: Coccinellidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt
Chuyên ăn nhện đỏ hại cây (Tetranychus spp.) — cả trứng, ấu trùng và trưởng thành nhện; là thiên địch quan trọng nhất của nhện đỏ trên rau và cây ăn quả (nhóm n...
Bọ rùa đỏ (bọ rùa lúa)
Micraspis discolor (đồng danh M. crocea) (Coleoptera: Coccinellidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt
Ăn rầy nâu, rầy xanh (non và trưởng thành), sâu non mới nở của sâu cuốn lá, sâu đục thân — ánh xạ: bệnh vàng lùn/lùn xoắn lá lúa do rầy xanh truyền (cong-nghiep...
Kiến ba khoang (bọ ba khoang) — CÓ ÍCH NHƯNG GÂY BỎNG DA
Paederus fuscipes (Coleoptera: Staphylinidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt — KÈM CẢNH BÁO SỨC KHỎE
Ăn rầy nâu, rầy xanh, sâu cuốn lá non, trứng sâu hại lúa — là 1 trong những thiên địch bị thuốc trừ sâu tiêu diệt gây bộc phát rầy nâu kinh điển ở Malaysia/châu...
Kiến vàng
Oecophylla smaragdina (Hymenoptera: Formicidae) · Nhóm: Kiến ăn thịt
Ăn gần như mọi côn trùng trên tán: rầy chổng cánh (nghiên cứu Viện Cây ăn quả miền Nam: vườn cam có kiến vàng không bị greening vì kiến diệt rầy truyền bệnh), s...
Nhện bắt mồi (nhện thiên địch ăn nhện đỏ)
Neoseiulus cucumeris, Amblyseius spp., Phytoseiulus persimilis (Acari: Phytoseiidae) · Nhóm: Nhện bắt mồi
Chuyên ăn nhện đỏ, nhện trắng, ấu trùng bọ trĩ tuổi 1 và phấn hoa cầm chừng: ở VN đã nhân nuôi và THẢ THÀNH CÔNG — thử nghiệm Hà Nội (Thanh Trì, Hoàng Mai, Gia ...
Nhện hàm dài (nhện lưới phễu ruộng lúa)
Tetragnatha spp. (Araneae: Tetragnathidae) · Nhóm: Nhện ăn thịt
Chuyên bắt rầy, rầy xanh và bướm ngài sâu hại bay đêm dính lưới — ánh xạ: rầy xanh truyền virus lúa (cong-nghiep); ngài sâu cuốn lá, ngài sâu tơ bay đêm...
Nhện linh miêu
Oxyopes spp. (Araneae: Oxyopidae) · Nhóm: Nhện ăn thịt
Ăn sâu non nhỏ (sâu cuốn lá, sâu ăn lá mới nở), rầy, bọ trĩ, ruồi nhỏ trên tán cây — ánh xạ: sâu xanh da láng, sâu khoang tuổi nhỏ (cu-la); nhóm sâu lá lúa (con...
Nhện nhảy
Họ Salticidae (nhiều loài, vd Phidippus, Hasarius, Carrhotus spp.) · Nhóm: Nhện ăn thịt
Ăn ruồi, rầy, bọ trĩ, sâu non nhỏ, trứng côn trùng trên tán — hỗ trợ giảm ruồi đục trái trưởng thành đậu trên lá và côn trùng nhỏ trong vườn trái cây/rau — ánh ...
Nhện sói
Pardosa pseudoannulata (đồng danh Lycosa pseudoannulata) (Araneae: Lycosidae) · Nhóm: Nhện ăn thịt
Ăn rầy nâu, rầy xanh (cả non và trưởng thành) — 1 trong 3 thiên địch then chốt giữ rầy nâu không bộc phát (cùng Cyrtorhinus và Paederus trong câu chuyện Malaysi...
Ong ký sinh bọ phấn trắng (ruồi trắng)
Encarsia formosa (Hymenoptera: Aphelinidae) · Nhóm: Ong ký sinh
Chuyên ký sinh bọ phấn trắng (Bemisia tabaci, Trialeurodes) — môi giới truyền virus xoăn vàng lá cà chua (ca-chua-xoan-vang), virus khảm ớt, SPVD khoai lang — á...
Ong ký sinh rệp sáp
Anagyrus spp. (vd A. lopezi), Acerophagus papayae (Hymenoptera: Encyrtidae) · Nhóm: Ong ký sinh
Chuyên ký sinh các loài rệp sáp (Pseudococcidae): rệp sáp rễ trên hồ tiêu — ánh xạ: Hồ tiêu Chết chậm (phức hợp có rệp sáp rễ, cong-nghiep); rệp sáp trên cam qu...
Ong ký sinh rầy chổng cánh
Tamarixia radiata (Hymenoptera: Eulophidae) · Nhóm: Ong ký sinh (ngoại ký sinh)
Chuyên ký sinh rầy non Diaphorina citri — môi giới truyền bệnh vàng lá gân xanh HLB/greening — ánh xạ trực tiếp: Cam quýt — Vàng lá gân xanh HLB (trai-cay). Ký ...
Ong ký sinh rệp
Aphidius spp. (A. colemani) (Hymenoptera: Braconidae) · Nhóm: Ong ký sinh rệp
Ăn (ký sinh) các loài rệp muội/rệp bông: rệp bông đậu bắp — ánh xạ dau-bap-rep-bong; rệp trên ớt, cà chua, cải, dưa leo; rệp là môi giới truyền virus khảm nên g...
Ong kén trắng (ký sinh sâu tơ)
Cotesia plutellae (Hymenoptera: Braconidae) · Nhóm: Ong ký sinh sâu non
Chuyên ký sinh sâu non sâu tơ Plutella xylostella — ánh xạ trực tiếp: bap-cai-sau-to (Bắp cải/Súp lơ), "Sâu tơ" (Cải xanh, cu-la)...
Ong ký sinh dòi ruồi đục trái
Diachasmimorpha longicaudata (Hymenoptera: Braconidae) · Nhóm: Ong ký sinh sâu non–nhộng
Chuyên ký sinh dòi (ấu trùng tuổi cuối) của ruồi đục trái Bactrocera dorsalis và các loài Bactrocera khác — ánh xạ: Xoài — Ruồi đục trái (trai-cay); thanh long,...
Ong ký sinh sùng trắng (ấu trùng bọ hung trong đất)
Tiphia spp. (Hymenoptera: Tiphiidae) · Nhóm: Ong ký sinh trong đất
Chuyên ký sinh ấu trùng bọ hung (sùng trắng) ăn rễ trong đất — nhóm sùng hại rễ mía, dừa, cây con và gốc cây ăn trái; giúp giảm sùng trắng mà không cần thuốc đấ...
Ong ký sinh trứng rầy
Anagrus spp. (A. nilaparvatae, A. optabilis) (Hymenoptera: Mymaridae) · Nhóm: Ong ký sinh trứng
Chuyên ký sinh trứng rầy nâu Nilaparvata lugens và rầy xanh Nephotettix spp. đẻ trong bẹ lá — ánh xạ: bệnh vàng lùn–lùn xoắn lá lúa do rầy xanh truyền virus (co...
Ong ký sinh trứng sâu đục thân lúa
Telenomus rowani (Hymenoptera: Scelionidae) · Nhóm: Ong ký sinh trứng
Chuyên ký sinh ổ trứng sâu đục thân lúa (Scirpophaga incertulas — sâu đục thân 2 chấm, nhóm sâu hại lúa trong cong-nghiep); một ong cái ký sinh cả ổ trứng hàng ...
Ong mắt đỏ (ong ký sinh trứng)
Trichogramma chilonis, T. japonicum, T. dendrolimi (chi Trichogramma) · Nhóm: Ong ký sinh trứng (họ Trichogrammatidae)
Đẻ trứng vào trứng sâu bướm: sâu cuốn lá lúa, sâu đục thân lúa/ngô/mía, sâu xanh, sâu khoang, sâu tơ (trứng) — ánh xạ: Sâu tơ (Cải xanh, Bắp cải), Sâu xanh da l...
Ong ký sinh trứng ruồi đục trái
Fopius arisanus (Hymenoptera: Braconidae) · Nhóm: Ong ký sinh trứng–nhộng
Loài ký sinh quan trọng nhất của ruồi đục trái phương Đông Bactrocera dorsalis — ánh xạ trực tiếp: Xoài — Ruồi đục trái (trai-cay); cũng ký sinh các loài Bactro...
Ong vàng giấy săn sâu
Polistes spp. (Hymenoptera: Vespidae) · Nhóm: Ong ăn thịt — lưu ý đốt đau
Ăn sâu non bướm các loại (sâu xanh, sâu khoang, sâu ăn lá) với số lượng lớn quanh tổ — 1 tổ ong giấy làm sạch sâu cho cả góc vườn rau — ánh xạ: các nhóm sâu ăn ...
Ruồi ký sinh
Họ Tachinidae (Diptera) · Nhóm: Ruồi ký sinh
Ký sinh sâu non bướm cỡ trung–lớn: sâu khoang, sâu xanh, sâu keo mùa thu, sâu cuốn lá — những con quá lớn với ong ký sinh nhỏ — ánh xạ: rau-muong-sau-khoang, ca...
⚠️ BỌ RÙA 28 CHẤM — ĐÂY LÀ SÂU HẠI, KHÔNG PHẢI THIÊN ĐỊCH
Henosepilachna vigintioctopunctata (đồng danh Epilachna vigintioctopunctata) (Coleoptera: Coccinellidae, tông Epilachnini) · Nhóm: Sâu hại (đưa vào để PHÂN BIỆT — đừng bảo vệ nhầm)
Ăn LÁ họ cà (cà tím, cà chua, khoai tây), họ bầu bí (dưa leo, bí) và đậu — tức là nó tấn công đúng các cây trong database: Cà tím, Cà chua, Dưa leo. KHÔNG ăn sâ...
Bọ cánh lưới xanh (ấu trùng "sư tử rệp")
Chrysoperla spp. (C. carnea complex) (Neuroptera: Chrysopidae) · Nhóm: Ăn thịt
Ấu trùng ăn: rệp (món chính), bọ trĩ, nhện đỏ, rệp sáp non, bọ phấn non, trứng và sâu non mới nở của sâu bướm — ánh xạ: dau-bap-rep-bong, hanh-bo-tri, nhóm trứn...
Bọ ngựa
Họ Mantidae (Hierodula spp., Tenodera spp., Mantis religiosa) · Nhóm: Ăn thịt
Ăn tạp: sâu non bướm, châu chấu, ruồi, bọ xít, cả ong — nó là tướng săn mồi tổng hợp của vườn, giữ mật độ sâu chung ở mức thấp — ánh xạ: các nhóm sâu ăn lá rau/...
Bọ đuôi kìm (bọ cánh da)
Chelisoches spp., họ Forficulidae (Dermaptera) · Nhóm: Ăn thịt
Kìm dùng tự vệ chứ không hại người (kẹp nhẹ). Ăn: trứng và sâu non của sâu đục thân/côn trùng trong bẹ lá, rệp, trứng ốc, sâu non rơi xuống đất; ở châu Á Chelis...
Chuồn chuồn và chuồn chuồn kim (chuồn chuồn ngô)
Bộ Odonata: chuồn chuồn lớn (họ Libellulidae, Aeshnidae) + chuồn chuồn kim Agriocnemis spp. (họ Coenagrionidae) · Nhóm: Ăn thịt (cả ấu trùng dưới nước)
Ăn rầy trưởng thành bay phát tán, ngài sâu hại (sâu cuốn lá, sâu tơ bay đêm về chiều), muỗi và côn trùng bay nhỏ — ánh xạ: rầy xanh lúa (cong-nghiep); ngài của ...
Ruồi giả ong (ruồi hoa) — ấu trùng ăn rệp
Họ Syrphidae (Episyrphus balteatus, Allograpta spp.) (Diptera) · Nhóm: Ăn thịt (ấu trùng) + thụ phấn (trưởng thành)
Ấu trùng chuyên ăn rệp: 1 quần thể ấu trùng tốt giảm đàn rệp 70–100% (tài liệu trình bày tại Philippines/Đông Nam Á); trưởng thành thụ phấn cho hoa — ánh xạ: da...