Bác Sĩ Vườn

← Danh sách thiên địch

Ong kén trắng (ký sinh sâu tơ)

Cotesia plutellae (Hymenoptera: Braconidae) · Nhóm: Ong ký sinh sâu non

Nhận biết các giai đoạn

Trưởng thành: ong đen nhỏ 2–3 mm, ít gặp. Dấu hiệu nhận biết chính: sâu tơ bị ký sinh ngừng ăn, còi, sau đó 1 KÉN TRẮNG nhỏ như hạt gạo (~3 mm) xuất hiện cạnh/xưới thân sâu trên mặt lá — nông dân hay tưởng đó là trứng sâu hay nấm bệnh. Ấu trùng ong sống trong thân sâu tơ tuổi 2–3, chui ra làm kén bên ngoài.

Con mồi / ký chủ

Chuyên ký sinh sâu non sâu tơ Plutella xylostella — ánh xạ trực tiếp: bap-cai-sau-to (Bắp cải/Súp lơ), "Sâu tơ" (Cải xanh, cu-la)

Cây môi trường giữ thiên địch

Rau họ cải (bắp cải, súp lơ, cải xanh, cải ngọt); ưa vùng cao mát (Đà Lạt) và ruộng rau ít phun thuốc

Cách bảo vệ

Sâu tơ đã kháng rất nhiều thuốc — phun hóa học phổ rộng giết ong kén trước khi giết được sâu tơ (đảo ngược hiệu quả); ưu tiên Bt (an toàn tương đối với Cotesia khi phun đúng lúc sâu non nhỏ), trồng hoa họ cúc ven ruộng cho ong ăn mật; TUYỆT ĐỐI đừng giập/vứt lá có kén trắng

Phân biệt dễ nhầm

Kén trắng của Cotesia dễ nhầm với: (1) trứng của sâu khác — trứng thường thành ổ nhiều quả, kén chỉ 1 cái cạnh xác sâu chết; (2) nhộng sâu tơ — nhộng sâu tơ có lưới tơ thưa trong suốt, kén Cotesia đặc, trắng đục, hình bầu dục

Ảnh đối chiếu

Ong kén trắng (ký sinh sâu tơ)

Wikimedia Commons: "Braconidae - Cotesia glomerata - Cocoons.JPG" — CC BY-SA 3.0 — tác giả: Hectonichus — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Braconidae_-_Cotesia_glomerata_-_Cocoons.JPG | Lưu ý: ảnh là kén của Cotesia glomerata (cùng chi) — dấu hiệu kén trắng cạnh sâu non tương tự ở C. plutellae.

Nguồn: Talekar & Shelton 1993 (ký sinh hiệu quả, dùng ở Nam & Đông Nam Á); ScienceDirect/Korean J. Appl. Entomol. — C. plutellae là ký sinh nội sinh đơn độc của P. xylostella

Thông tin tham khảo từ dữ liệu đã kiểm chứng — không thay thế chẩn đoán tại vườn.