Bác Sĩ Vườn

← Danh sách thiên địch

Kiến vàng

Oecophylla smaragdina (Hymenoptera: Formicidae) · Nhóm: Kiến ăn thịt

Nhận biết các giai đoạn

Trưởng thành (kiến thợ): kiến lớn 8–10 mm, màu vàng cam/nâu đỏ, hàm khỏe, rất hung dữ khi tổ bị động; làm tổ bằng cách kéo lá xanh và khâu lại bằng tơ của ấu trùng — tổ là cụm lá xanh cuộn trên cành. Ấu trùng nằm trong tổ. Kiến chúa lớn, xanh lục. Nhận biết vườn có kiến vàng tốt: thấy kiến chạy thành hàng trên thân/cành nối các cây bằng "cầu" lá/dây.

Con mồi / ký chủ

Ăn gần như mọi côn trùng trên tán: rầy chổng cánh (nghiên cứu Viện Cây ăn quả miền Nam: vườn cam có kiến vàng không bị greening vì kiến diệt rầy truyền bệnh), sâu vẽ bùa, bọ xít, nhện (nhện vàng/nhện đỏ giảm rõ ở vườn cam Cần Thơ), rệp, sâu đục quả, sâu đục thân, sâu ăn lá — ánh xạ: Cam quýt HLB (trai-cay), Xoài ruồi/sâu

Cây môi trường giữ thiên địch

Sầu riêng, cam quýt, xoài, cây ăn trái ĐBSCL; mô hình nuôi kiến vàng vườn cam ở Cần Thơ, Vũ Quang (Hà Tĩnh) — kinh nghiệm: mật số kiến đủ giúp giảm 50–100% số lần phun thuốc

Cách bảo vệ

CÁCH BẢO VỆ: (1) Đã nuôi kiến vàng thì gần như phải BỎ hẳn thuốc trừ sâu — phun là kiến chết hoặc bỏ đi; tránh nhất thuốc gốc cúc tổng hợp (pyrethroid); nếu bắt buộc phun: phun chiều mát khi kiến về tổ, tránh tổ, không phun cây tạp ven đường, không phun nhiều ngày liên tiếp (hướng dẫn của Viện/hợp tác xã cam). (2) Đưa tổ vào vườn tháng 6–10, cho ăn tép/cơm nguội vài ngày đầu, diệt kiến hôi cạnh tranh, nối cầu giữa các cây bằng dây/cành để kiến đi tuần khắp vườn

Phân biệt dễ nhầm

Đừng nhầm kiến vàng với kiến hôi (kiến đen nhỏ làm trái sượng, mất nước và "chăn" rệp sáp/rệp muội): kiến vàng to, cam, làm tổ lá trên cây và SĂN rệp chứ không chăn rệp. Lưu ý kiến vàng cắn đau khi thu hoạch — cần kỹ thuật rung/hái tránh tổ

Ảnh đối chiếu

Kiến vàng

Wikimedia Commons: "Green Tree Ant (Oecophylla smaragdina).jpg" — CC BY-SA 2.5 — tác giả: Didier B (Sam67fr) — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Green_Tree_Ant_(Oecophylla_smaragdina).jpg

Nguồn: 2lua.vn + Báo Nông nghiệp VN (Viện Cây ăn quả miền Nam: kiến vàng diệt rầy chổng cánh → vườn cam không greening; vườn cam mật Cần Thơ ít nhện); Congluan.vn (mô hình Vũ Quang: năng suất cam tăng ~3 tấn/3ha, bỏ hẳn BVTV)

Thông tin tham khảo từ dữ liệu đã kiểm chứng — không thay thế chẩn đoán tại vườn.