Bác Sĩ Vườn

← Danh sách thiên địch

Kiến ba khoang (bọ ba khoang) — CÓ ÍCH NHƯNG GÂY BỎNG DA

Paederus fuscipes (Coleoptera: Staphylinidae) · Nhóm: Bọ ăn thịt — KÈM CẢNH BÁO SỨC KHỎE

Nhận biết các giai đoạn

Trưởng thành: bọ dài 7–10 mm, thân thon dài như kiến, đầu đen, ngực và phần trước cánh màu CAM ĐỎ, bụng đen có khoang cam — vì thế gọi "ba khoang"; cánh cứng rất ngắn chỉ che 1/3 bụng. Ban ngày trốn dưới gốc lúa/rác ẩm, ban đêm săn mồi và bay vào đèn. Ấu trùng sống trong đất ẩm ăn trứng sâu.

Con mồi / ký chủ

Ăn rầy nâu, rầy xanh, sâu cuốn lá non, trứng sâu hại lúa — là 1 trong những thiên địch bị thuốc trừ sâu tiêu diệt gây bộc phát rầy nâu kinh điển ở Malaysia/châu Á — ánh xạ: nhóm rầy + virus lúa (cong-nghiep)

Cây môi trường giữ thiên địch

Lúa và vùng đất ẩm; nhiều vào mùa mưa, sau gặt; hay bay vào nhà có đèn sáng gần ruộng

Cách bảo vệ

⚠️ CẢNH BÁO: KHÔNG ĐƯỢC DẬP/GIẾT trên da — khi bị dập, chất pederin trong máu bọ gây viêm da bỏng (vết đỏ rộp như bỏng nước, đau rát). Thấy trên người: thổi bay hoặc gạt nhẹ bằng giấy. Phòng: tắt/giảm đèn gần ruộng mùa cao điểm, mặc áo dài tay khi thăm ruộng ban đêm, không phơi quần áo sát đèn. Vẫn nên GIỮ chúng ngoài ruộng (chỉ tránh tiếp xúc da) — đừng phun diệt diện rộng vì mất thiên địch rầy

Phân biệt dễ nhầm

Nông dân nhầm nó là "kiến độc phải diệt tận gốc" và phun thuốc quanh nhà lan ra ruộng → rầy bộc phát. Phân biệt với kiến thật: kiến ba khoang có cánh ngắn cụt thấy rõ đốt bụng, không có eo kiến rõ như kiến; kiến vàng/kiến hôi không gây bỏng kiểu này

Ảnh đối chiếu

Kiến ba khoang (bọ ba khoang) — CÓ ÍCH NHƯNG GÂY BỎNG DA

Wikimedia Commons: "Paederus fuscipes - 1.jpg" — CC BY-SA 4.0 — tác giả: Kyu3a — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Paederus_fuscipes_-_1.jpg

Nguồn: Scribd/Bio330 — thiên địch rầy nâu bị insecticide tiêu diệt gây hopperburn (P. fuscipes liệt kê rõ); Bộ Y tế VN — cảnh báo viêm da do Paederus (kiến ba khoang); IRRI — rove beetle là thiên địch ruộng lúa

Thông tin tham khảo từ dữ liệu đã kiểm chứng — không thay thế chẩn đoán tại vườn.