Nhận biết các giai đoạn

Trưởng thành: ong đen rất nhỏ ~1 mm (0,92–1,04 mm), mắt cách xa nhau, cánh trong suốt gân vàng nhạt. Dấu hiệu trên cây: rầy chổng cánh non bị ký sinh hóa xác ướp dính chặt dưới mặt lá, có lỗ tròn nơi ong chui ra; ong cái còn CHÍCH ĂN trực tiếp rầy non (host feeding) — 1 ong cái giết >500 rầy trong đời.

Con mồi / ký chủ

Chuyên ký sinh rầy non Diaphorina citri — môi giới truyền bệnh vàng lá gân xanh HLB/greening — ánh xạ trực tiếp: Cam quýt — Vàng lá gân xanh HLB (trai-cay). Ký sinh + chích ăn có thể diệt >500 rầy/ong cái

Cây môi trường giữ thiên địch

Cam quýt và họ hàng (nguyệt quế, bưởi, chanh); nguồn gốc Đài Loan, đã du nhập nhiều nước; ở VN hiện diện cùng quần thể rầy chổng cánh

Cách bảo vệ

Phun thuốc trừ rầy phổ rộng (neonicotinoid tưới gốc, pyrethroid) diệt ong trước; chiến lược đúng: bảo tồn ong + kiến vàng cùng lúc, chỉ phun chọn lọc khi rầy vượt ngưỡng; để cây nguyệt quế/cây họ cam hoang ven vườn làm nơi duy trì quần thể ong

Phân biệt dễ nhầm

Đừng nhầm rầy non bị ký sinh (bất động, phồng, dính lá) là rầy sắp lột xác; rầy khỏe di động và tiết sáp trắng. Ong quá nhỏ — không nhầm với ong mật/ong vò vẽ

Ảnh đối chiếu

Wikimedia Commons: "Adultes de T. radiata A Femelle B Male (Patrícia Milano).jpg" — CC BY 4.0 — tác giả: José Roberto Postali Parra, Gustavo Rodrigues Alves, Alexandre José Ferreira Diniz, Jaci Mendes Vieira — https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Adultes_de_T._radiata_A_Femelle_B_Male_(Patr%C3%ADcia_Milano).jpg